Próchnica u dzieci – przyczyny, objawy i leczenie

Avatar Porady
próchnica u dzieci

Próchnica to poważny problem, który dotyczy zarówno dorosłych, jak i dzieci. Według statystyk nawet 90% nastolatków się z nią zmaga, ale dotyka ona również dzieci w wieku przedszkolnym, czy chociażby niemowlaki! Skutki nieleczonej próchnicy u dzieci nie są za ciekawe – m.in. utrata zęba, dziura w zębie, nieświeży oddech i inne – dlatego ważne jest szybkie leczenie, jak i zapobieganie tej społecznej chorobie. Sprawdź, dlaczego próchnica u dzieci jest groźna, jak wygląda leczenie oraz co najważniejsze – jak zapobiegać próchnicy u dzieci. 

Jak rozpoznać próchnicę u dzieci?

Próchnica zębów to choroba zakaźna, która polega na demineralizacji szkliwa. To natomiast prowadzi do ubytków próchnicowych. Może to dotyczyć zarówno żuchwy, jak i uzębienia szczęki, ale zdecydowanie częściej występuje w tym drugim przypadku. Wbrew pozorom próchnica pojawia się nie tylko u starszych – zmagają się z nią dzieci, a nawet niemowlęta. Przeprowadzono badania, z którym wynika, że nawet 90% nastolatków w Polsce cierpi na próchnicę i pojawia się ona na większej ilości zębów niż jeden.

próchnica u dzieci jak rozpoznać

Rodzice bardzo często nie zauważają próchnicy u swoich dzieci, zwłaszcza na początku. Bowiem początkowe objawy nie zawsze są charakterystyczne – najczęściej najpierw pojawia się nalot o biało-żółtym kolorze, który jest bardzo lepki i przylega do zębów. Jest to tak zwana płytka nazębna. Kolejnym etapem rozwoju próchnicy są matowe białe plamy pojawiające się na szkliwie. Możemy je łatwo zauważyć, bowiem odróżniają się od zdrowego szkliwa. Powinien to być dla nas znak, że powinniśmy jak najszybciej udać się z dzieckiem do stomatologa, jak i zadbać o to, aby odpowiednio dbało o zęby. W innym wypadku próchnica będzie dalej się rozwijała i z czasem pojawiają się czarne lub brązowe ubytki, które będą pojawiały się na kolejnych zębach. Czasami może temu towarzyszyć także ból — m.in. podczas przeżuwania jedzenia.

próchnica u dzieci obraz 4

Dlaczego tak ważne jest rozpoznanie próchnicy
u dzieci na wczesnym etapie?

Niektórym osobom wydaje się, że próchnica zębów u dzieci jest nieodwracalna. Nie do końca jest to prawda, bowiem na bardzo wczesnym stadium można ją odwrócić – w tym celu niezbędna jest wizyta u stomatologa lub innego specjalisty zajmującego się zdrowiem jamy ustnej. 

Niestety jednak nie jest to takie proste, ponieważ rozpoznanie wczesnego stadium próchnicy jest dość trudne. Próchnicę najczęściej zauważamy w późniejszych stadiach – a wtedy nie ma już odwrotu i najprawdopodobniej niezbędne będzie poważne leczenie stomatologiczne. Z tego powodu tak ważne są regularne wizyty u stomatologa, który może wykryć próchnicę na wczesnym etapie i wdrożyć właściwe leczenie.

Sprawdź też: Ukruszony ząb – co robić i jak przeciwdziałać?

Jakie są przyczyny próchnicy u dzieci?

Wyróżniamy kilka przyczyn próchnicy u dzieci. Bardzo często wynika ona z niewłaściwej lub braku higieny jamy ustnej. My dorośli doskonale wiemy, że każdego dnia musimy myć dwukrotnie zęby, lecz maluchy o tym nie zawsze wiedzą. Unikają mycia zębów, czy też niedokładnie je myją, przez co zaczyna rozwijać się próchnica. Niemniej istotną przyczyną są zbyt rzadkie lub brak wizyt w gabinecie stomatologicznym.

Wspomniana choroba społeczna występuje u dzieci, gdy wystąpią cztery oddziałujące na siebie czynniki. Mianowicie mowa tutaj o bakteriach z rodziny paciorkowców, czyli drobnoustrojach, które wchodzą w skład fizjologicznej flory bakteryjnej jamy ustnej. Cukry dostarczane wraz z pożywieniem ulegają metabolizacji, wytwarzają one kwasy, które są odpowiedzialne za uszkodzenia szkliwa. Kolejnym czynnikiem są cukry, które każdego dnia dostarczamy wraz z pożywieniem – są one świetną pożywką dla drobnoustrojów. Ponadto duży wpływ ma na to częste spożywanie słodkich przekąsek, czy podatność zębów na próchnicę.

Czym jest próchnica butelkowa?

Istnieje wiele rodzajów próchnicy u dzieci. Jednym z nich jest próchnica butelkowa, z którą zmagają się dzieci do 4. roku życia karmione butelką (lub też słodkimi napojami za pomocą kubka niekapka). Duży błędem jest taki sposób karmienia zwłaszcza w nocy, bowiem wtedy wydzielanie śliny jest zmniejszone, a więc cukry znajdujące się w płynie znacznie dłużej są w jamie ustnej, oblepiają zęby i są znakomitą pożywką dla bakterii.

próchnica butelkowa obraz 1

Udowodniono również, że na rozwój próchnicy u dzieci wpływa też oblizywanie smoczka lub łyżeczki przez rodzica – bowiem w ten sposób przenoszą się drobnoustroje. Z próchnicą nierzadko zmagają się także roczne dzieci – w ich przypadku jest to dużo bardziej niebezpieczna sytuacja, bowiem często obejmuje ona mleczaki i wyrzynające się zęby. Czasami chorobą objęte są też zalążki zębów stałych! To pokazuje, jak ważne jest dbanie o codzienną i prawidłową higienę jamy ustnej.

Próchnica u dzieci - leczenie

Sposób leczenia próchnicy zębów u najmłodszych jest uzależniony od stadium choroby. Jeśli na zębach widoczne są jedynie białe smugi lub obecna jest płytka nazębna, to wystarczy wykonać fluoryzację. Jest to prosty zabieg, który polega na nałożeniu na zęby preparatu, który chroni szkliwo przed bakteriami. Poza tym wzmacnia jego odbudowę i poprawia stan zębów. Dzieci z próchnicą powinny również używać pasty do mycia zębów z fluorem.

Zazwyczaj jednak mamy do czynienia z zaawansowaną próchnicą – w takim wypadku to od stomatologa zależy metoda leczenia. Najczęściej dentyści usuwają chore tkanki i zakładają plomby. Należy jednak mieć na uwadze, że w niektórych sytuacjach jedynym rozwiązaniem jest usunięcie zęba objętego próchnicą.

Regularne wizyty u stomatologa dają możliwość wykrycia wczesnych zmian

Próchnica u dzieci jest coraz bardziej powszechnym problemem dotykającym dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. Nie bez powodu mówi się o tym, jak ważne są regularne wizyty w gabinecie stomatologicznym. W końcu dzięki nim możemy się dowiedzieć, w jakim stanie są zęby dziecka, jak i lekarz może wykryć wczesne oznaki próchnicy. Według zaleceń specjalistów każde dziecko powinno udać się do dentysty przed ukończeniem drugiego roku życia. Są one istotne także w późniejszym okresie życia dziecka. Jeśli nie wiemy, jak często dziecko powinno odwiedzać stomatologa, to powinniśmy porozmawiać o tym z lekarzem.

Jak można zapobiegać próchnicy u dzieci?

Całe szczęście jednak możemy zapobiegać próchnicy u najmłodszych. Wystarczy pamiętać o zdrowym odżywianiu i o praktykowaniu dobrych nawyków związanych z higieną jamy ustnej. Przede wszystkim należy pamiętać, aby myć zęby dziecka od najmłodszych lat – już wtedy, gdy pojawi się pierwszy ząbek. Należy także pamiętać, aby myć zęby, język i dziąsła dwa razy dziennie, używając do tego pasty z fluorem. Bardzo ważną czynnością jest również nitkowanie zębów, które powinniśmy wykonywać codziennie u dzieci, które ukończyły 2 rok życia.

Zdążyliśmy już wspomnieć, że istotne jest też to, jak wygląda dieta dziecka. Nie powinno ono zbyt często spożywać słodkich przekąsek, bowiem zawierają one wiele cukrów i są lepkie. Mowa tutaj oczywiście o słodyczach, chipsach i wielu innych, które, choć są smaczne, to jednak szkodzą. Musimy też zadbać o to, aby bakterie z jamy ustnej nie były przenoszone do ust dziecka – w tym celu nie powinno dzielić się sztućcami oraz nie czyścić smoczka dziecka za pomocą śliny.

Co więcej, w przypadku maluchów, które korzystają z butelki przed snem, bardzo ważne jest to, aby wlewać do niej jedynie wodę. Inne napoje takie jak sok czy mleko modyfikowane zawierają wiele cukrów, które są jedną z przyczyn próchnicy. Dobrym pomysłem jest też stosowanie suplementu fluoru, jeśli w okolicy naszego miejsca zamieszkania woda jest niefluoryzowana. Oczywiście w celu zapobiegania próchnicy u dzieci niezbędne są też regularne wizyty w gabinecie stomatologicznym.

Skuteczne mycie zębów zapobiega próchnicy u dzieci i nie tylko

Podsumowując – próchnica u dzieci jest skutkiem nieodpowiedniej diety, braku higieny jamy ustnej i dobrych nawyków związanych z regularnym myciem zębów. Jednym z najskuteczniejszych sposobów na zapobieganie próchnicy jest codzienne i dwukrotnie szczotkowanie zębów. W ten sposób pozbywamy się wszelkich bakterii z jamy ustnej dziecka – a to właśnie one są odpowiedzialne za próchnicę. 

Mycie zębów dziecka należy rozpocząć już wtedy, gdy wyjdzie pierwszy ząbek. Możemy do tego używać dziecięcej szczoteczki do zębów. Natomiast gdy dziecko ukończy 18 miesiąc życia, to możemy sięgnąć po pastę do zębów zawierającą niewielką ilość fluoru. To bardzo ważny, aby nie miała ona zbyt dużej zawartości tego pierwiastka – gdy maluch skończy 6 rok życia, to może zacząć używać standardowej pasty do zębów.

Bardzo ważna jest też częstotliwość, jak i sposób szczotkowania zębów. Powinniśmy je myć dwa razy dziennie – o poranku, jak i wieczorem, zanim położymy się spać. Należy je myć wzdłuż linii dziąseł. Dodatkowo trzeba pamiętać, że małe dzieci nie wiedzą jak prawidłowo myć zęby, dlatego na początku mogą potrzebować pomocy osoby dorosłej. Do mycia zębów dziecka możemy również użyć szczoteczki sonicznej i wybrać delikatny tryb mycia. Wbudowany żyroskop, który monitoruje i rejestruje 8 obszarów jamy ustnej, ułatwi efektywne szczotkowanie.  

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *