Martwy ząb – przyczyny i sposoby leczenia

Avatar Porady
martwy ząb obrazek 6

Martwy ząb to problem, który może rozwijać się niepostrzeżenie. Kiedy miazga obumiera, pacjent może nie odczuwać bólu ani dyskomfortu. Po czasie stan zapalny obejmuje okoliczne tkanki i powoduje silne dolegliwości. Postępująca martwica miazgi zęba, która jest niebezpieczna i wymaga natychmiastowego leczenia. Wszystko, co musisz wiedzieć na temat martwego zęba, znajdziesz w tym artykule.

Martwy ząb – co to znaczy?

Miazga to silnie unaczyniona i unerwiona tkanka, wypełniająca wnętrze zęba. To ona sprawia, że ząb jest żywy – otrzymuje substancje odżywcze i tlen. Dzięki temu ząb jest wzmacniany od środka i może się regenerować. Procesy te ustają w przypadku zęba obumarłego.

Martwy ząb to taki, w którym miazga uległa martwicy na skutek zakażenia. Zazwyczaj powodują je bakterie próchnicze, które docierają w głąb zęba przez nieleczony ubytek. Martwy pozostaje także ząb po leczeniu kanałowym, czyli usunięciu zainfekowanej miazgi. Nie odbiera już bodźców bólowych i staje się podatny na uszkodzenia, dlatego bardzo ważne jest odpowiednie opracowanie zęba martwego.

miazga zęba

Martwy ząb – przyczyny 

Wspomnieliśmy, że najczęstszą przyczyną martwego zęba jest postępująca próchnica zębów. Demineralizacja szkliwa przez bakterie próchnicze powoduje powstawanie głębokich ubytków. Docierają one do zębiny, a następnie do miazgi.

Próchnica nie powstaje bez powodu – najczęściej wynika z długotrwałego zaniedbywania higieny lub błędów w jej zakresie. Zanim ząb obumrze, mija wiele miesięcy. Martwica miazgi dotyka zwykle pacjentów, którzy nie przychodzili na regularne kontrole dentystyczne. Długo nieleczona dziura w zębie najczęściej właśnie prowadzi do obumarcia miazgi zęba i martwicy. 

Inne przyczyny martwego zęba, niezwiązane z próchnicą

zapalenie miazgi zęba obrazek 3
Przyjmowanie niektórych leków.
Zębiniaki.
Silny uraz mechaniczny (np. uderzenie).
Źle przeprowadzone leczenie stomatologiczne (np. wypełnienie niedokładnie oczyszczonego ubytku).

Niezależnie od przyczyny, martwy ząb leczy się podobnie. Zwykle wystarczy umiejętne leczenie endodontyczne (kanałowe), choć czasami konieczne jest usunięcie problematycznego zęba.

Martwy ząb – objawy

Objawy martwicy miazgi zależą od stopnia zaawansowania. Obumieranie zęba to długotrwały proces, który początkowo może nie dawać objawów. 

Martwy ząb jest całkowicie niewrażliwy na bodźce – jego nadwrażliwość świadczy raczej o toczącym się stanie zapalnym. Zdarza się jednak, że wrażliwe na temperaturę stają się okoliczne tkanki.

martwy ząb obrazek 1

Lekki ból przy spożywaniu zimnych i gorących napojów łatwo zignorować. Większe cierpienie sprawia nieustanny, pulsujący ból zęba. Pojawia się w przypadku zgorzeli ropnej, czyli zapalenia miazgi zęba, któremu towarzyszy wysięk ropny. Zdarza się także gorączka i ogólne złe samopoczucie.

Objawem martwego zęba jest też zmiana zabarwienia. Obumarły ząb może sinieć lub żółknąć i traci naturalny połysk. Powodem jest zatrzymana krew we wnętrzu zęba.

Ból martwego zęba – co oznacza?

Jeśli odczuwasz silny ból zęba, istnieją dwa wytłumaczenia. Po pierwsze możliwe, że część miazgi jest jeszcze żywa i toczy się w niej stan zapalny. Tradycyjnym postępowaniem w takiej sytuacji było zatrucie zęba i założenie opatrunku na kilka dni lub tygodni. Obecnie leczenie kanałowe przeprowadza się w znieczuleniu i usuwa pozostałości żywej miazgi wraz z obumarłą.

Po drugie ból może pochodzić z okolicznych tkanek, które także uległy infekcji. Przykładem jest ból odczuwany wyłącznie przy nagryzaniu. Oznacza, że ząb jest martwy, lecz zapalenie objęło tkanki znajdujące się pod nim. 

Bólu martwego zęba nie wolno lekceważyć. Niezwłocznie udaj się do stomatologa, aby uzyskać diagnozę i poddać się odpowiedniemu leczeniu. Środki przeciwbólowe to doraźna pomoc – ułatwią oczekiwanie na wizytę.

Leczenie martwego zęba

Gdy stomatolog stwierdzi martwicę zęba, najprawdopodobniej przeprowadzi leczenie kanałowe. Endodoncja pozwala zachować naturalny ząb, co jest dużo bardziej ekonomicznym rozwiązaniem niż proteza.

Jak wygląda przebieg leczenia kanałowego? Dentysta czyści wnętrze zęba (korony i korzeni) z niedotlenionej i niedokrwionej miazgi. Jeśli jej część nadal jest żywa, pacjent otrzymuje przed zabiegiem znieczulenie miejscowe. Następnie ząb jest dezynfekowany, aby w jego wnętrzu nie pozostały drobnoustroje. Ostatnim etapem jest wypełnienie zęba trwałym materiałem stomatologicznym i opracowanie korony zęba.

Ząb po leczeniu kanałowym wygląda naturalnie. Powinien być odporny na uszkodzenia mechaniczne, lecz trzeba pamiętać, że nie otrzymuje już budulcowych mikroelementów. Z czasem szkliwo może pęknąć lub ukruszyć się – szczególnie, jeśli ząb był wielokrotnie borowany w przeszłości. Porządne wypełnienie minimalizuje ryzyko uszkodzeń.

Usuwanie martwego zęba

Nieleczony martwy ząb może wypaść lub złamać się. Jest bowiem osłabiony, a jego szkliwo podatne na pęknięcia. Zdarza się, że stan zęba nie pozwala na skuteczne leczenie kanałowe. W przypadku bardzo zaawansowanych zmian chorobowych stomatolog zaleci wyrwanie martwego zęba. Na jego miejsce można później wstawić protezę zębową.

Zapobiegaj groźnym powikłaniom

Nie ulega wątpliwości, że martwym zębom najlepiej zapobiegać. Objawy martwicy bywają uciążliwe, a leczenie kosztowne – w przypadku zębów wielokanałowych sięga kilkuset lub powyżej tysiąca złotych.

Jeśli nie chcesz zmagać się z zapaleniem miazgi, zadbaj o właściwą higienę jamy ustnej i regularne wizyty kontrolne u stomatologa. Kontrola powinna odbywać się raz na pół roku. To optymalny czas, w którym można wykryć ewentualne schorzenia na wczesnym etapie rozwoju.

szczoteczka soniczna czy elektryczna

Dobra higiena oznacza częste szczotkowanie zębów (przynajmniej 2 razy dziennie, a najlepiej po każdym posiłku) oraz codzienne używanie nici dentystycznej i płynu do płukania ust. W ten sposób usuniesz wszelkie osady i bakterie, które mogłyby przyczynić się do rozwoju próchnicy i innych schorzeń jamy ustnej.

Równie istotne są nawyki żywieniowe. Słodycze, słodzone napoje i przetworzone produkty mogą długotrwale szkodzić zębom. Postaraj się ograniczyć ich spożycie, wybierając raczej warzywa i inne zdrowe przekąski. Zamiast słodkich napojów pij niegazowaną wodę mineralną.​

Zapobiegaj powstawaniu próchnicy

Aby zmaksymalizować efekty, warto zaopatrzyć się w soniczną szczoteczkę do zębów. Szczoteczka soniczna doskonale radzi sobie z usuwaniem zanieczyszczeń na powierzchni zębów i w miejscach trudno dostępnych. 

Szczoteczki soniczne Emitują fale dźwiękowe; one zaś powodują tworzenie się mikrobąbelków, które docierają do przestrzeni międzyzębowych. To o wiele lepsze rozwiązanie niż szczoteczka manualna. Dzięki szczoteczce sonicznej profilaktyka stanie się prosta i przyjemna.

Wybielanie zęba martwego – zabieg estetyczny

Martwy ząb może zmienić zabarwienie na szarawe, żółte, a nawet brązowe. Wyróżnia się w otoczeniu zdrowych zębów i zaburza estetykę uśmiechu. 

Stomatologia estetyczna pozwala przywrócić mu pożądany wygląd za pomocą kilku sposobów. Każdy z nich posiada inne zalety i wady, dlatego warto poznać wszystkie przed podjęciem decyzji o zabiegu.

martwy ząb obrazek 2
Wybielanie martwego zęba od wewnątrz metodą power bleaching. Polega na wprowadzeniu do zęba wkładu wybielającego z wysoką zawartością nadtlenku wodoru lub mocznika. Wkład naświetlany jest lampą, co powoduje zmianę zabarwienia zęba. Gdy uzyska odpowiedni kolor, stomatolog usuwa preparat rozjaśniający i wypełnia ząb.
Walking bleach to alternatywa dla powyższej metody. Do zęba wprowadzany jest wkład wybielający, który działa stopniowo i wymaga kilkukrotnej wymiany, aż do uzyskania pożądanego efektu. Może to potrwać kilka dni – po tym czasie ząb jest wypełniany i zamykany.
Licówki kompozytowe lub porcelanowe pozwalają zamaskować nieestetyczną barwę zęba. Do odpowiednio przygotowanej powierzchni szkliwa przykleja się cienką płytkę z wybranego materiału. Licówki porcelanowe są trwalsze, lecz droższe niż kompozytowe.
Korona protetyczna na martwy ząb to najlepsze rozwiązanie, jeśli naturalny ząb uległ złamaniu. Pozwala go odbudować, a odcień korony będzie pasował do pozostałych zębów.

Wadą wybielania wewnętrznego jest to, że każde otwarcie zęba może go osłabić. Wprowadzanie wkładu wybielającego to metoda dość inwazyjna i grozi późniejszym ukruszeniem zęba. Zdarza się też, że rozjaśnienie zęba jest nierównomierne.

Z kolei licówki są bezpieczne dla struktury zęba, ale ich trwałość zależy od zastosowanego materiału. Licówki porcelanowe kosztują powyżej 900 zł – nie każdy może sobie pozwolić na taki wydatek. Kompozytowe są tańsze, lecz z czasem mogą żółknąć.

Sprawdź też: Jak mieć białe zęby?

Martwy ząb – podsumowanie informacji

Martwy ząb to charakterystyczny stan, który wymaga natychmiastowego leczenia. Zabieg endodoncji pozwala zlikwidować obumarłe tkanki i zapobiec dalszemu pogorszeniu stanu zdrowia. Jeśli podejrzewasz, że w Twoim zębie wystąpiła martwica miazgi, jak najszybciej skontaktuj się ze stomatologiem. Zawsze pamiętaj o profilaktyce, która obejmuje zdrową dietę, dobrą higienę jamy ustnej i regularne wizyty kontrolne.