Strona główna News Retainer na zęby -...
Strona główna News Retainer na zęby -...

Retainer na zęby - co to jest, jak długo go nosić i jak o niego dbać?

Moment zdjęcia aparatu z zębów to czas ogromnej radości z upragnionego uśmiechu. Może się jednak wydawać, że to już ostateczny koniec całego procesu. Nic bardziej mylnego! Jeśli chcesz, aby krzywe zęby na zawsze odeszły w zapomnienie, musisz wiedzieć, że mają one naturalną tendencję do powrotu na swoje dawne, nieprawidłowe miejsca.

Aby skutecznie zablokować tę wędrówkę i utrwalić idealny efekt pracy lekarza, konieczna jest faza retencji. W tym artykule wyjaśniamy dokładnie, czym jest retainer, jakie są rodzaje aparatów podtrzymujących efekt, ile trwa okres ich noszenia i jak w tym specyficznym czasie zadbać o najwyższy standard higieny jamy ustnej.

Retainer - co to jest i do czego służy?

Jeśli zastanawiasz się, co to jest retainer, najprościej opisać go jako specjalistyczny aparat stabilizujący, który zakłada się u pacjenta tuż po zakończeniu aktywnego leczenia. Głównym celem, jaki ma do spełnienia aparat retencyjny, jest utrzymanie wyprostowanych zębów w ich nowej, prawidłowej pozycji.

Dlaczego to takie ważne? Zęby osadzone są w kości za pomocą elastycznych włókien i więzadeł (tzw. ozębnej). Relacja na linii retencja a aparat ortodontyczny jest nierozerwalna, ponieważ po zdjęciu zamków tkanka kostna i naciągnięte więzadła potrzebują długiego czasu, by się przebudować i „przyzwyczaić” do nowej anatomii. Bez odpowiedniej blokady siły pamięci tkanek zaczną działać, co doprowadzi do nawrotu wady (tzw. recydywy). Niezależnie od tego, z jakiego materiału wykonany jest Twój aparat, ortodontyczny retainer na zęby ma tylko jedno zadanie: uchronić Cię przed koniecznością ponownego leczenia w przyszłości.

Rodzaje retainerów - stały i ruchomy

Decyzję o wyborze metody stabilizacji podejmuje zawsze ortodonta. Zależy ona od rodzaju początkowej wady zgryzu, skłonności zębów do przesuwania się oraz warunków anatomicznych w jamie ustnej. Do dyspozycji są zazwyczaj dwa główne rozwiązania, które różnią się komfortem użytkowania, widocznością oraz wygodą utrzymania czystości.

Retainer stały, czyli drut retencyjny

Najpopularniejszym i najbardziej bezobsługowym rozwiązaniem jest retainer stały. Przyjmuje on formę cienkiego drutu (zazwyczaj splecionego z kilku mikrowłókien), który jest przyklejany za pomocą kompozytu stomatologicznego od wewnętrznej (językowej) strony zębów - najczęściej obejmuje odcinek od kła do kła.

Taki drut retencyjny ma ogromną zaletę: jest całkowicie niewidoczny dla otoczenia i stale wykonuje swoją pracę, bez konieczności pamiętania o jego zakładaniu. Trzeba jednak wiedzieć, że aparat retencyjny stały tworzy w jamie ustnej strefę, w której bardzo łatwo osadza się płytka bakteryjna i kamień nazębny.

Co zrobić w sytuacji awaryjnej? Niekiedy zdarza się, że drut retencyjny po aparacie puści na kleju z powodu nagryzienia twardego pokarmu. Jeśli wyczujesz odklejony drut retencyjny, pod żadnym pozorem nie próbuj go zaginać, wyrywać ani przyklejać domowymi metodami (klejami typu kropelka!). Należy zabezpieczyć ostre miejsce woskiem ortodontycznym i jak najszybciej skontaktować się z gabinetem.

Retainer ruchomy - nakładki i płytki

Drugą powszechną opcją jest retainer ruchomy, który można w dowolnej chwili wyjąć z ust. W tej kategorii króluje szyna retencyjna (znana też jako retainer przezroczysty) - to przezroczysta, gładka nakładka termoformowalna, idealnie dopasowana do kształtu całego łuku zębowego. Tego typu nakładki retencyjne są dyskretne i bardzo precyzyjnie blokują zęby przed ruchami we wszystkich kierunkach.

Starszą, lecz wciąż skuteczną alternatywą, bywa retainer Hawleya - aparat składający się z akrylowej płytki przylegającej do podniebienia oraz metalowego drutu otaczającego zęby przednie. Każdy aparat zdejmowany wymaga jednak od pacjenta ogromnej dyscypliny. Działa on bowiem tylko wtedy, gdy faktycznie znajduje się w ustach.

Jak długo nosić retainer?

To, jak długo pacjent musi nosić retainer po aparacie, jest kwestią wysoce indywidualną. Przyjmuje się jednak ogólną zasadę, że faza retencji powinna trwać co najmniej połowę czasu trwania aktywnego leczenia, a najbezpieczniej - dwa razy dłużej.

Harmonogram zazwyczaj wygląda następująco: w pierwszych tygodniach po zdjęciu aparatu ortodonta może zalecić całodobowe noszenie ruchomego retainera (wyjmuje się go tylko do jedzenia i mycia zębów). Z czasem retencja przechodzi w fazę redukcji - czas noszenia ulega skróceniu, aż ostatecznie aparat retencyjny zakłada się wyłącznie na noc.

Warto jednak nastawić się na to, że w przypadku drutów przyklejanych od wewnątrz, retainer zostaje na zębach na wiele lat, a u większości dorosłych pacjentów - dożywotnio, stanowiąc trwałą polisę ubezpieczeniową dla prostego uśmiechu.

Higiena zębów i retainera w czasie retencji

Niezależnie od tego, czy masz za sobą noszenie tradycyjnego elementu, jakim jest aparat ortodontyczny, czy były to nakładki, rygorystyczne nawyki higieniczne muszą z Tobą zostać.

Czyszczenie przezroczystego retainera wymaga ostrożności - tworzywo, z którego powstała szyna, jest wrażliwe na temperaturę. Nigdy nie używaj do tego wrzątku ani bardzo gorącej wody - plastik pod wpływem wysokiej temperatury odkształci się i straci swoje dopasowanie. Nakładki myj w letniej wodzie, używając szarego mydła lub dedykowanych tabletek czyszczących oraz miękkiej szczoteczki.

Zastanawiasz się z kolei, jak czyścić aparat ortodontyczny w formie przyklejonego na stałe drutu retencyjnego? W jego zakamarkach potrafi w kilka tygodni odłożyć się twardy kamień nazębny. Dobrym wyborem będzie dostosowana szczoteczka elektryczna przy aparacie (zwłaszcza soniczna), której wibracje doskonale rozbijają biofilm i wtłaczają pastę w trudnodostępne miejsca.

Rozwiązując dylemat, co sprawdzi się lepiej: irygator czy nić dentystyczna, trzeba wiedzieć, że zwykłą nicią nie przejdziesz przez połączony drutem obszar. Konieczne jest używanie nici typu superfloss ze specjalnym przewlekaczem. Dlatego irygator to przy drucie retencyjnym prawdziwe wybawienie - wypłukuje osady i resztki pokarmowe strumieniem wody pod ciśnieniem. Warto zaopatrzyć się w dedykowane końcówki ortodontyczne do irygatora, które są wyposażone w specjalne pęczki włosia ułatwiające szorowanie zakamarków wokół kleju.

Należy również pamiętać o wizytach w gabinecie stomatologicznym. Profesjonalna higienizacja zębów i skrupulatne usuwanie kamienia spomiędzy dolnych siekaczy są zalecane minimum 1-2 razy w roku.

Ile kosztuje retainer?

Kwestie finansowe po długim leczeniu potrafią budzić wątpliwości. Trudno jednak jednoznacznie określić, jaka jest cena aparatu retencyjnego, ponieważ całkowity koszt zależy od kilku zmiennych. 

To, ile kosztuje retainer, zależy od wybranej metody (nakładka termoformowalna z wycisku cyfrowego czy drut kompozytowy), renomy i lokalizacji gabinetu ortodontycznego oraz konieczności ewentualnej wymiany elementów. Zazwyczaj cena retainera stałego obejmuje przyklejenie drutu na jeden łuk zębowy, a przy opcji ruchomej w ostateczną stawkę wlicza się również pobranie wycisków lub skanu 3D oraz wyprodukowanie nowej szyny w przypadku jej zniszczenia, pęknięcia lub zagubienia przez pacjenta. Pamiętaj, aby zawsze dopytać swojego lekarza, czy retencja jest już wliczona w całościowy plan leczenia, czy stanowi oddzielny punkt w cenniku.

Czy noszenie retainera boli i jak się do niego przyzwyczaić?

Pierwsze dni z nowym elementem stabilizującym w jamie ustnej mogą wiązać się z pewnym dyskomfortem. Świeżo przyklejony drut lub ciasno założona nakładka mogą powodować uczucie silnego ucisku zębów - jest to odczucie bardzo zbliżone do tego, które towarzyszyło aktywacji łuku ortodontycznego na wizytach kontrolnych. Ten tępy ból ustępuje z reguły po 2-3 dniach.

Aparaty ruchome oraz płytki mogą w pierwszych dobach nieznacznie wpływać na wymowę, powodując lekkie seplenienie lub nadmierne wydzielanie śliny. Język i mózg potrzebują chwili na zaadaptowanie się do nowych warunków. Jeśli jednak zauważysz, że szyna boleśnie rani i przecina dziąsło, a klej przy drucie ostro drapie w język do krwi, nie czekaj na rozwój nadżerek – natychmiast zgłoś się do gabinetu w celu wygładzenia problematycznych krawędzi.

FAQ - najczęściej zadawane pytania

Czy retainer trzeba nosić do końca życia? W przypadku dorosłych pacjentów drut retencyjny najczęściej zostaje na zębach na zawsze. Zapobiega to fizjologicznemu tłoczeniu się siekaczy dolnych, które naturalnie przemieszczają się z wiekiem.

Co zrobić, gdy odklei się drut retencyjny? Zabezpiecz drażniące miejsce woskiem ortodontycznym i jak najszybciej skontaktuj się ze swoim ortodontą. Nawet kilkudniowa zwłoka w podklejeniu drutu może spowodować rotację zęba!

Czy retainer prostuje zęby? Nie. Zęby są proste po zakończeniu właściwego leczenia aparatem. Retainer jest elementem biernym – nie generuje sił przesuwających zęby, a jedynie blokuje je, aby nie mogły zmienić swojego obecnego położenia.

Ile godzin dziennie nosić retainer? Dokładny czas noszenia nakładek ustala ortodonta. Początkowo może to być 20-22 godziny na dobę, z czasem schemat redukuje się do noszenia wyłącznie podczas snu.

Czym myć retainer ruchomy? Nakładki myj letnią wodą z użyciem bezzapachowego szarego mydła oraz miękkiej szczoteczki. Raz na kilka dni warto użyć specjalnych tabletek musujących do czyszczenia aparatów lub protez. Unikaj gorącej wody i agresywnych past do zębów, które matowią plastik.

Zakończenie

Faza retencji to integralna, obowiązkowa i w zasadzie najważniejsza część całego leczenia ortodontycznego. Pamiętaj, że bez systematyczności w noszeniu aparatów ruchomych i bez utrzymania doskonałej higieny wokół elementów przyklejonych na stałe, Twoje zęby mogą ponownie zacząć wędrować.

Dbaj o swój wymarzony uśmiech bezkompromisowo. Aby zapobiec tworzeniu się kamienia nazębnego wokół drutów retencyjnych, włącz do swojej rutyny nowoczesne szczoteczki soniczne Oclean oraz irygatory z dedykowanymi końcówkami. Dzięki nim perfekcyjnie doczyścisz każdą przestrzeń i będziesz cieszyć się efektem pracy ortodonty na zawsze!

Sylwia Drobik
Sylwia Drobik
Udostępnij post

Otrzymaj 5% zniżki na zakupy, zapisując się do naszego newslettera!

Bądź na bieżąco z nowościami i promocjami, a także wskazówkami i poradami dotyczącymi zdrowia jamy ustnej.

Może spodoba Ci się również

Testuj 60 dni
Testuj 60 dni Końcówki za 1 zł
-25% Testuj 60 dni
Testuj 30 dni
Testuj 30 dni
Testuj 30 dni
Testuj 60 dni
Testuj 60 dni